استاد قاری محمد عظیم عظیمی
شرح زندگانی و دیوان مکمل عظیمی
قالب وبلاگ

          از یکصد و پانزدهمين سالروز تولد شاعر، خوشنویس، اديب و کارمند شایستۀ فرهنگ کشور، استاد قاری محمد عظیم عظیمی امروز جمعه ۲١ حمل ۱۳۹۴ هجری خورشیدی در سرپل باستان تجليل به عمل آمد.

          الحاج استاد قاری محمد عظیم عظیمی سرپلی فرزند قاضی میرزا محمد اسمعیل بن میرزا قاضی شمس الدین است. به گفتۀ اکادمیسین دکتور محمد یعقوب واحدی، استاد عظیمی به تاریخ ۲۰ حمل ۱۲۷۹ هجری خورشیدی مطابق (۱۳۱۷ قمری و نهم اپریل ۱۹۰۰ میلادی) در گذر تکانه خانۀ شهر سرپل متولد و به تاریخ ۲۱ عقرب ۱۳٦۹ هجری خورشیدی در سن نود سالگی (بحساب قمری ۹۴ سالگی) در شهر کابل زندگی را پدرود گفت و جنازه‌اش به دستور دولت وقت توسط هواپیما به زادگاهش سرپل انتقال داده شده و در مقبره آبائی شان در «امام کلان» با اعزاز و احترام به خاک سپرده شد.

          احتفال، به ابتکار دانشمند معزز محترم کاندید اکادمیسین دکتور محمد یعقوب واحدی و با اشتراک عدۀ کثیری از فرهنگیان و قلم‌بدستان سرپل، جوزجان، و فاریاب، در مقر بنیاد اجتماعی و فرهنگی بیانی و کتابخانۀ میر علیشیر نوایی در ولایت سرپل برگزار گردید. محفل با حضور داشت دکتور محمد یعقوب واحدی، محمد اعظم عظیمی پسر استاد قاری عظیمی، اساتید گرانقدر جناب محمد امین متین اندخویی، عبدالغفور دستیار، سیف الدین نوری، محمد نور خدیم‌زاده، صدر الدین انتظار جوزجانی، الحاج عبدالصمد راسخ، محمد یحیی حفیظی جوزجانی، عبدالحی علمی، سید احمد حیدری، محمد عیسی نیک آیین، انجنیر احمد جاوید انتظار، دگروال عبدالقهار خان معلم، بسم الله یاردم، عبدالسمیع حمیدی، حسن امین‌زاده اندخویی، نصیر احمد سادات و عدۀ از دوستداران استاد عظیمی به ساعت ده قبل از ظهر آغاز یافت.

          محفل بنام خداوند لوح و قلم آغاز و در ابتدا فشردۀ زندگینامۀ استاد قاری محمد عظیم عظیمی توسط محترم عبدالحی علمی بخوانش گرفته شد. متعاقباً استاد سید احمد حیدری، کارکرد ها و فعالیت های فراموش ناشدنی استاد قاری عظیمی را در راستای معارف سرپل بیان نمودند. سپس استاد عبدالغفور دستیار مقاله‌ای را که راجع به رسالۀ معمای استاد عظیمی نگاشته بود، به خوانش گرفت که مورد علاقه و دلچسپی حاضرین واقع شد. سپس به ترتیب همه اشتراک کنندگان محفل، خاطرات خویش در مورد استاد را بیان داشتند. اشتراک کنندگان این احتفال ضمن یک سلسله انتقادات از دولت، پیشنهاداتى به این مضمون مطرح کردند:

          ۱. یکی از کانون های علمی و تحصیلی شهر سرپل، موسسه تحصیلات عالی و یا دارالمعلمین باید بنام استاد قاری محمد عظیم عظیمی به مراجع و مقامات ذیصلاح پیشنهاد و پس از منظوری و مسمی گردد.

          ۲. در سطح موسسات تعلیمی و تحصیلی سرپل و ولایات همجوار محافل یادبود از استاد عظیمی برگزار و جوانان از شخصیت علمی و فرهنگی عظیمی و از آثارش آگاهی بیشتر حاصل نمایند.

          ۳. آثار گرانبهای استاد عظیمی چاپ و نشر شود، تا جوانان آگاه و اهل فهم از آن استفاده نمایند.

          در اخیر محترم محمد اعظم عظیمی به نمایندگی از فامیل استاد، از برگزار کنندگان محفل اظهار سپاس و قدردانی نموده، خوشنودی خود و اعضای فامیلش را به حاضرین و دوستداران استاد بیان داشت. محفل با دعای خیر و فلاح مردم و صرف طعام چاشت به ساعت یک بعد از ظهر بپایان رسید.

گزارش: بولوت

از راست: عبدالسميع حميدى، استاد سيف الدین نوری، استاد صدرالدین انتظار، استاد عبدالغفور دستيار، عبدالقهار خان معلم، استاد عیسی نیک آیین، استاد احمد نور خديم زاده و استاد عبدالحى علمى
مقر بنیاد اجتماعی و فرهنگی بیانی، سرپل باستان ۲۱ حمل ۱۳۹۴ هجری شمسی
تصویر از احتفال یکصد و پانزدهمین سالگرد استاد قاری محمد عظیم عظيمى

از راست: استاد سید احمد حيدرى، استاد عبدالحى علمی، استاد سيف الدین نوری، استاد احمد نور خدیم زاده، استاد محمد عیسی نیک آیین، دکتور محمد یعقوب واحدی، انجنير جاوید انتظار و بسم الله ياردم
مقر بنیاد اجتماعی و فرهنگی بیانی، سرپل باستان ۲۱ حمل ۱۳۹۴ هجری شمسی
تصویر از احتفال یکصد و پانزدهمین سالگرد استاد قاری محمد عظیم عظيمى

الحاج عبدالصمد راسخ، استاد سیف الدین نوری، استاد محمد اعظم عظیمی و انجنير جاوید انتظار
مقر بنیاد اجتماعی و فرهنگی بیانی، سرپل باستان ۲۱ حمل ۱۳۹۴ هجری شمسی
تصویر از احتفال یکصد و پانزدهمین سالگرد استاد قاری محمد عظیم عظيمى

از راست: استاد محمد عیسی نیک آیین، محمد اعظم خان عظیمی، استاد سیف الدین نوری، بسم الله ياردم، دکتور محمد یعقوب واحدی، الحاج عبدالصمد راسخ، استاد محمد امین متین اندخويى، استاد عبدالغفور دستيار، استاد صدرالدین انتظار، استاد عبدالقهار خان، استاد سید احمد حیدری، محمد حسن امین زاده اندخويى و عبدالسميع حمیدی
مقر بنیاد اجتماعی و فرهنگی بیانی، سرپل باستان ۲۱ حمل ۱۳۹۴ هجری شمسی
تصویر از احتفال یکصد و پانزدهمین سالگرد استاد قاری محمد عظیم عظيمى

از راست: استاد احمد نور خديم زاده، دکتور محمد یعقوب واحدی و انجنير احمد جاوید جاوید انتظار
مقر بنیاد اجتماعی و فرهنگی بیانی، سرپل باستان ۲۱ حمل ۱۳۹۴ هجری شمسی
تصویر از احتفال یکصد و پانزدهمین سالگرد استاد قاری محمد عظیم عظيمى

از راست: استاد محمد امین متین اندخويى، دکتور محمد یعقوب واحدی و انجنير جاوید انتظار

از چپ به راست، کاندید اکادميسين دکتور محمد یعقوب واحدی جوزجانى و انجنير جاوید انتظار

تصویربردار: انجنير جاوید انتظار

[ یکشنبه ۲۳ فروردین۱۳۹۴ ] [ 22:53 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

الحاج استاد قاری محمد عظیم عظیمی سرپلی فرزند قاضی میرزا محمد اسمعیل بن میرزا قاضی شمس الدین از احفاد شخصیت مشهور حضرت میر روزه دار میباشد که مقبره شان در بلخ زیارتگاه خاص و عام است. استاد عظیمی به سال 1317 قمری در گذر تکانه خانۀ شهر سرپل متولد شده و پس از اخذ مبادی علوم در سایۀ تربیت پدر خویش که فقیه، ادیب، شاعر و خطاط توانا بود، دروس صرف و نحو زبان عربی، فقه، تفسیر، کلام و تجوید، همچنان حسن خط را فرا گرفت و در  12 سالگی قرآن کریم را حفظ کرد و به انشاد شعر پرداخت.

  پدر و مربی او قاضی محمد اسمعیل قریحۀ شاعرانه داشت و تاریخ تولد پسران خود را با قطعات شعری مرغوبی ثبت کرده است. از آثار خطاطی او میتوان از «دلائل الخیرات»، «مولودالنبی» و چهار نسخۀ قرآن کریم نام برد که برای چهار پسر خود کتابت کرده است ...


ادامه مطلب
[ پنجشنبه ۱۸ اسفند۱۳۹۰ ] [ 11:56 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

 استاد قاری عظیم عظیمی به تاریخ هشتم ذی الحجۀ 1317 هجری قمری در گذر تکانه خانۀ شهر سرپل در یک خانوادۀ اهل فضل و ادب دیده به جهان کشود.  پدرش قاضی میرزا محمد اسماعیل بن قاضی میرزا شمس الدین خود فردی دانشمند ، شاعر ، ادیب و خوشنویس  و از نخستین آموزگاران و مُشوّقان فرزند برومندش بود.  عظیمی که صاحب هوش و استعداد سرشار بود ، در سن دوازده سالگی حافظ قرآن مجید شد و نظر به علاقه و استعدادی که به شعر و ادب داشت ، درین عرصه به مطالعه و آموزش پرداخت و نخستین سرودۀ خود را در سال 1332هـ از نظر پدر بزرگوارش گذشتاند و مورد تشویق و تحسین او قرار گرفت.  از این لحظه است که سراسر زندگی عظیمی با جهان رنگین و خیال انگیز شعر و ادب گره میخورد و تا واپسین لحظات زندگیش با او همنفس میشود. عظیمی بزودی در گستره های شعر و ادب ، فقه و علوم اسلامی چنان معلومات کسب کرد و احاطه یافت که همه به مثابه استادش شناختند و به گفتۀ خودش:

عظـــیمی مُدّعی کی متواند شـــــــد حریف من؟  

کجا مشق سخن کرده ست مقداری که من کردم؟


ادامه مطلب
[ چهارشنبه ۲۶ مرداد۱۳۹۰ ] [ 8:28 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

 معما

  معما رساله سي، بوعلمي اثرمعما فني حقيده بوليب ايکي باب (معمايي عمللر بياني و ايريم معمالر حلي) دن تشکيل تاپگن. بو ادبي اثر معما لر ايچشي همده ادبيات علاقمند لري اورگنش اوچون کيره کلي و مهم اثر بولگن رساله هنوزگچه مستقل کتاب شکليده چاپ بولمه گن.

  استاد عظيمي بو صنعت ده هم نهايت درجه ده هنرمندانه کوپ معما و چيستانلر يرتگن. معمالرني ايچشي فکر و دقت گه ضرورتي بار تاکه بومعمالرني حل ايتش گه عاجز قالمسه لر. البته عظيمي نينگ ديواني ده قيرق آلتي(46) معما و بيش (5) تاپيشماق موجود دير...


ادامه مطلب
[ چهارشنبه ۲۶ مرداد۱۳۹۰ ] [ 8:19 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

 استاد عظيمي دري و اوزبيک تيللريده شعر آيتيب پشتو و عرب تيللريده هم ايجاد ايتگن . استاد عظيمي نينگ ديوانيده قصيده ، غزل ، مخمس ، مسدس ، ترجيع  بند ، ترکيب بند ، متزاد ، قطعه ، فرد ، معما ، مناظره ، مرثيه ، شکوائيه ، تعميه ، مثنوي و باشقه شعر تورلري هم موجود دير.

شو کبي قاري عظيمي نينگ شاگرد لري تقاضا لريگه بناً شعر معما لرني ايچيش او چون (التحفه العظيميه في قواعد التعميمه) اثري اوشه وقت (بيدار) جريده سيده مسلسل شکليده چاپ بولگن .

بو شاعر و استاديميز توقسان ياشلري آستانه سيده بولسه هم شعرلريده کلاسيک ، هندي سبک و بيدل مکتبيدن پيروليک قيلگن بولسه لرهم زمان بيلن بيرگه اديم تشله گن و زمان ينگي ليک لرينی مختيدي ، اوني سيوگن لر قدر کوزي بيلن باقيب اونگه باقيب اونگه بها بيرگن لر، انسانلرني برادرليک ، تينگ ليک ، وحدت و ايناغه ليک ده يشه شلريني تيله يديلر ، چنانچه (نصاب الصبيان) اثرلريده بو فکر يققال کورينب تورگن . بو اثر احساسلي يازوچي ميز (شفيقه يارقين) اهتمامي و پوهاند عبدالشکور (رشاد) سوزباشي سي بيلن 1362 ييلي 1. د.ج بيليم لر اکادميسي تمانيدن چاپدن چيقدي.                 


ادامه مطلب
[ چهارشنبه ۲۶ مرداد۱۳۹۰ ] [ 8:10 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

قاري استاد عظيمي 1317 هـ..ق ييلي ده سرپل ولايتي نينگ تکانه خانه سيده ادب سيور ، علم پرور و فيضلي لي عايله يعني بلخ معروف مُرشدي و صوفي لريدن (مير روزه دار عليه الرحمه) احفاد لريدن بولگن ـ قاضي ميرزا محمد اسماعيل عايله سيده توغيلدي. قاري عظيمي  دینی, فلسفی , ادبی وباشقه متداوله علم لريکه ايگه بولگن آته سي قاضي ميرزا محمد اسماعيل آلدیده اوقيماققه باشله دی وتیز اره ده اون اوچ ياشیده قران کريم ني حفظ ايتدي، همده دري ، اوزبيک و عرب تيللري ني يخشي اورگه نيب و اوشبو تيللر مهارت تابیب یازیشگه باشله دی.

  قاري عظيمي ياشليکدن شعريت هنریگه قيزیقيب اون آلتي ياشیگه کيرگنده اوز شعری قریه سینی آزمایش قیله باشله دی وبو یولده شعرلري نينگ پخته ليگی سببلي سرپل فاضل لري استاد لقبيني بیردی لر...


ادامه مطلب
[ چهارشنبه ۲۶ مرداد۱۳۹۰ ] [ 7:59 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

دربیان وقف غفران

هرکه درقرآن به ده موضع نماید وقف اگر

مغفـرت سـازد خـداوند جهان صد جرم را


ادامه مطلب
[ چهارشنبه ۲ شهریور۱۳۹۰ ] [ 18:19 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]
              

 

 

ابتدا سازم بنام خـــــــــــا لق ارض و ســــما

دروجود آورد از کــــــتم عــــــدم هرشیء را

 


ادامه مطلب
[ چهارشنبه ۲ شهریور۱۳۹۰ ] [ 18:15 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

قواعد القرآن منظوم

مقدمه

            درجملۀ کتب ورسایل تجوید که بزبان فارسی نگارش یافته ، یک اثر مهم ، رسالۀ  قواعد القرآن است . این رساله یک اثر مشهور ومتداول است . چارلس ستوری در فهرست خویش نسخه های متعدد آنرا ضبط نموده که درکتب خانه های مشهد ، بانکی پور، آصفیه ، داکه ، پشاور ، قازان، سانک پترز بورگ   لندن ، پاریس، پرنستون وکتب خانۀ مجلس تهران نگهداری میشود ...


ادامه مطلب
[ چهارشنبه ۲ شهریور۱۳۹۰ ] [ 17:44 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

یاد داشت (چاپ نخست)

          مرحوم الحاج قاری محمد عظیم عظیمی جوزجانی یکی از شخصیت های علمی  ادبی و از اساتید والامقام سرپل افغانستان عزیز میباشد . دیوان استاد عظیمی به کوشش یک تن از مخلصانش محترم حفیظی جوزجانی به سال 1371 درمطبعۀ دولتی جوزجان با اغلاط فراوان چاپ ونشر شد ه بود . اما در جملۀ آثار مختلف استاد عظیمی که شامل دیوان چاپی او نیست وتا کنون در هیچ جا به چاپ نرسید ه ، یکی هم منظومۀ کوچک ( قواعد القرآن ) اوست ...


ادامه مطلب
[ چهارشنبه ۲ شهریور۱۳۹۰ ] [ 17:21 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

 

شناسنامۀ اثر

نام اثر : قواعد القرآن منظوم

سرودۀ

الحاج استاد  قاری محمد عظیم  عظیمی

 

مصحح  تخنیکی : بسم الله حیدری

نوبت چاپ : طبع دوم

چاپ: مطبعۀ فرهاد - مزارشریف

ناشر : کتابخانۀ امیرعلی شیرنوایی

بنیاد اجتماعی و فرهنگی بیانی ، سرپل

شمارۀ انتشارات : ( اول ) 

شمارگان : پنجصد  جلد 

سال چاپ : 1386

 پیشگفتار

   در سال 1325 هجری خورشیدی هنگامی که پانزده ساله بودم اولین بار کلمۀ تجوید را از استاد علوم دینی خود مرحوم سید عمرخان سرپلی شنیدم که ایشان را ضرورت افتاده بود نسخه یی از رسالۀ تجوید را از پدر مرحومم ـ قاری عبدالواحد بخواهند از نبودن رساله درخانوادۀ ما اطلاع داشتم , جواب منفی برای شان داده شد , تا آن زمان 25 پاره از قرآن مجید را با تجوید خوانده ودرس گرفته بودم . رسالۀ قواعد القرآن را مرحوم استاد قاری محمد عظیم عظیمی درسال 1335هجری قمری 1296 هجری شمسی بزبان دری منظوم کرده بودند که بعد از گذشت هشتاد سال از تألیف آن بکوشش دانشمند گرامی محمد حلیم یارقین نواسۀ شان در چهارصد نسخه با حروف شکسته و ناقص مطبعۀ ریاست اطلاعات وکلتور ولایت جوزجان به چاپ رسید. در این ده سال ، نسخه های آن سخت نایاب گردید. لازم بود تجدید چاپ شود. بنا بر آن، دست به کار شده زمینۀ چاپ جدید آن را مهیا کردم . کمپوز رساله را ارجمند عبدالخالق فرزند گرامی دانشمند قاری عبد الرحیم « عینی » رئیس فاضل ریاست محکمۀ مرافعۀ سرپل بوجه خوبی انجام داد، به ایشان اظهار تشکر و امتنان میکنم . امید است این بار رسالۀ قواعد القرآن بصورت مرغوبتر به خوانند گان و علاقه مندان عرضه شود و روح استاد عظیمی خوشنود و شاد گردد .

 

  کاندید اکادمیسین دکتور محمد یعقوب واحدی

 

 

 

 

[ چهارشنبه ۲ شهریور۱۳۹۰ ] [ 17:2 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

عیدی

بـهـار  آمـد  ز سـال  نـو  نـدا  زد            ز  شادی  در  چمـن  بلبـل نـوا زد

شـل و کور و کچل شاد است اما            کل  شرمنده گوزوک را خدا زد

عیدی

نـوروز  کیـلـدی  ییر  یوزی  لاله  بیلن  تولدی          تمـام  مسـجـدلـر  نـوروز آشـی  بیلن  تـولـدی

کوتیگه تیپ  بیتیگه توف  چیغر ماشابه نی هَیده          که دَم لب ایچکن آدم اوسراغگه  مبتلا بولدی

عیدی

عیـد  نوروز آمـد و  عالـم  مُنـوّر  میشـود        زینـت روی زمیـن از  سـبـزۀ  تـر  میشـود

این غلط فکر است کس بی زر پسر مُلا کند        دانش  و  علـمِ پسـر  از  دادنِ  زر  میشـود

* * *

فرد

درین دو روزه اقامت عظیمی شاد مشو            سـفر  به  پیش  بُـوَد  اجـل  به  کمـیـن

[ چهارشنبه ۲ شهریور۱۳۹۰ ] [ 0:1 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

                 

 

افقی:                                     عمودی:

1.    جشن و طوی.                                                1. مَسکَن بزرگان.                                   

2.    نوعی از امراض، یکی از اعداد.                        2. جِسم ، در فارسی ضمیر غایب.

3.    چیزی است شیرین،  یکی از جهات.                 3. قسمی از ظرف ، آفتاب.

4.    آموخته.                                                         4. از اجزای بدن انسان ، پهلوان.

5.    کلمۀ تحسین ، روی.                                        5. نقصان یکی از حواس انسانی ، کلمۀ افسوس.

6.    دریا.                                                              6. قسمی از پرنده ها.

      یادداشت: جدول و توضیحات آن به خط قاری مرحوم درج «مجموعۀ بیاض عظیمی» می باشد.

 

[ سه شنبه ۱ شهریور۱۳۹۰ ] [ 23:58 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

 

صَنعت مُدَوّر

      

 

 

[ سه شنبه ۱ شهریور۱۳۹۰ ] [ 23:51 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

صنعت مربع

             

 

[ سه شنبه ۱ شهریور۱۳۹۰ ] [ 23:46 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

فی صَنعتِ القلب

 

نازنین روی تـرا بـنـده گل و لالـه بجان                ناجو در پیش قدت مانده ز خجلت حیران

نار عشق تو بدل بسـکـه بُوَد شـعله دران                 نام اطـلاق =بسـیـنـه کنمش مَـنـقـل ازان

 

من یکی دلداده ات هستم فقیر بی دِرَم                 مُردم از کم التفاتیهات صَبرم شـد عَدَم

مَدّعایم دیدن روی  تـو  بـاشـد  دمبدم                مُدبِری از یأس کرده دیده ام دریای نم

 

 

[ سه شنبه ۱ شهریور۱۳۹۰ ] [ 23:35 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

مُعَمِیات

(1) به اسم مُحَمّدی

ز  مَـحـمِـل   شــد   بـرون  آنمـاه   دیـدارش  اکنون           بکام خود ببین کز حسرتش میریخت چشمت خون

(2) امین

تند خویست زان نـه بتوانم                 آشـکارا   بسـوی  او  دیـده

از  سـر  احـتـیاط  می بینم                 جـانب  آن  نـگار  دُزدیـده

   ادامه دارد ...


ادامه مطلب
[ سه شنبه ۱ شهریور۱۳۹۰ ] [ 23:9 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]
          مطالب قدیمی‌تر >>

.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

ما مسوولــین بنیاد اجتماعی و فــرهنگـی بیـانی و کـتابخانـۀ مـیر عـلی شـیر نـوایـی سـرپل ، از دیــر زمـان بـه فکر چـاپ مـجـدد دیـوان استاد قاری محمد عـظیم عـظیمـی بودیم ، ولی تا حال به این آرزو نرسیده ایم. این وبلاگ را به خـاطـر تـسلـی دل ، ایـجـاد کـردیـم . امـیـد مـورد استـفـادۀ دوستـان و علاقمـندان قـرار گـیرد.
بـه امـیــد روزی کـه هــمــه آرزو هــای مــا بـرآورده گـردد . آمین !
لینک دوستان
امکانات وب