استاد قاری محمد عظیم عظیمی
شرح زندگانی و دیوان مکمل عظیمی
قالب وبلاگ

الحاج استاد قاری محمد عظیم عظیمی سرپلی فرزند قاضی میرزا محمد اسمعیل بن میرزا قاضی شمس الدین از احفاد شخصیت مشهور حضرت میر روزه دار میباشد که مقبره شان در بلخ زیارتگاه خاص و عام است. استاد عظیمی به سال 1317 قمری در گذر تکانه خانۀ شهر سرپل متولد شده و پس از اخذ مبادی علوم در سایۀ تربیت پدر خویش که فقیه، ادیب، شاعر و خطاط توانا بود، دروس صرف و نحو زبان عربی، فقه، تفسیر، کلام و تجوید، همچنان حسن خط را فرا گرفت و در  12 سالگی قرآن کریم را حفظ کرد و به انشاد شعر پرداخت.

  پدر و مربی او قاضی محمد اسمعیل قریحۀ شاعرانه داشت و تاریخ تولد پسران خود را با قطعات شعری مرغوبی ثبت کرده است. از آثار خطاطی او میتوان از «دلائل الخیرات»، «مولودالنبی» و چهار نسخۀ قرآن کریم نام برد که برای چهار پسر خود کتابت کرده است ...


ادامه مطلب
[ Thu 8 Mar 2012 ] [ 11:56 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

 استاد قاری عظیم عظیمی به تاریخ هشتم ذی الحجۀ 1317 هجری قمری در گذر تکانه خانۀ شهر سرپل در یک خانوادۀ اهل فضل و ادب دیده به جهان کشود.  پدرش قاضی میرزا محمد اسماعیل بن قاضی میرزا شمس الدین خود فردی دانشمند ، شاعر ، ادیب و خوشنویس  و از نخستین آموزگاران و مُشوّقان فرزند برومندش بود.  عظیمی که صاحب هوش و استعداد سرشار بود ، در سن دوازده سالگی حافظ قرآن مجید شد و نظر به علاقه و استعدادی که به شعر و ادب داشت ، درین عرصه به مطالعه و آموزش پرداخت و نخستین سرودۀ خود را در سال 1332هـ از نظر پدر بزرگوارش گذشتاند و مورد تشویق و تحسین او قرار گرفت.  از این لحظه است که سراسر زندگی عظیمی با جهان رنگین و خیال انگیز شعر و ادب گره میخورد و تا واپسین لحظات زندگیش با او همنفس میشود. عظیمی بزودی در گستره های شعر و ادب ، فقه و علوم اسلامی چنان معلومات کسب کرد و احاطه یافت که همه به مثابه استادش شناختند و به گفتۀ خودش:

عظـــیمی مُدّعی کی متواند شـــــــد حریف من؟  

کجا مشق سخن کرده ست مقداری که من کردم؟


ادامه مطلب
[ Wed 17 Aug 2011 ] [ 8:28 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

 معما

  معما رساله سي، بوعلمي اثرمعما فني حقيده بوليب ايکي باب (معمايي عمللر بياني و ايريم معمالر حلي) دن تشکيل تاپگن. بو ادبي اثر معما لر ايچشي همده ادبيات علاقمند لري اورگنش اوچون کيره کلي و مهم اثر بولگن رساله هنوزگچه مستقل کتاب شکليده چاپ بولمه گن.

  استاد عظيمي بو صنعت ده هم نهايت درجه ده هنرمندانه کوپ معما و چيستانلر يرتگن. معمالرني ايچشي فکر و دقت گه ضرورتي بار تاکه بومعمالرني حل ايتش گه عاجز قالمسه لر. البته عظيمي نينگ ديواني ده قيرق آلتي(46) معما و بيش (5) تاپيشماق موجود دير...


ادامه مطلب
[ Wed 17 Aug 2011 ] [ 8:19 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

 استاد عظيمي دري و اوزبيک تيللريده شعر آيتيب پشتو و عرب تيللريده هم ايجاد ايتگن . استاد عظيمي نينگ ديوانيده قصيده ، غزل ، مخمس ، مسدس ، ترجيع  بند ، ترکيب بند ، متزاد ، قطعه ، فرد ، معما ، مناظره ، مرثيه ، شکوائيه ، تعميه ، مثنوي و باشقه شعر تورلري هم موجود دير.

شو کبي قاري عظيمي نينگ شاگرد لري تقاضا لريگه بناً شعر معما لرني ايچيش او چون (التحفه العظيميه في قواعد التعميمه) اثري اوشه وقت (بيدار) جريده سيده مسلسل شکليده چاپ بولگن .

بو شاعر و استاديميز توقسان ياشلري آستانه سيده بولسه هم شعرلريده کلاسيک ، هندي سبک و بيدل مکتبيدن پيروليک قيلگن بولسه لرهم زمان بيلن بيرگه اديم تشله گن و زمان ينگي ليک لرينی مختيدي ، اوني سيوگن لر قدر کوزي بيلن باقيب اونگه باقيب اونگه بها بيرگن لر، انسانلرني برادرليک ، تينگ ليک ، وحدت و ايناغه ليک ده يشه شلريني تيله يديلر ، چنانچه (نصاب الصبيان) اثرلريده بو فکر يققال کورينب تورگن . بو اثر احساسلي يازوچي ميز (شفيقه يارقين) اهتمامي و پوهاند عبدالشکور (رشاد) سوزباشي سي بيلن 1362 ييلي 1. د.ج بيليم لر اکادميسي تمانيدن چاپدن چيقدي.                 


ادامه مطلب
[ Wed 17 Aug 2011 ] [ 8:10 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

قاري استاد عظيمي 1317 هـ..ق ييلي ده سرپل ولايتي نينگ تکانه خانه سيده ادب سيور ، علم پرور و فيضلي لي عايله يعني بلخ معروف مُرشدي و صوفي لريدن (مير روزه دار عليه الرحمه) احفاد لريدن بولگن ـ قاضي ميرزا محمد اسماعيل عايله سيده توغيلدي. قاري عظيمي  دینی, فلسفی , ادبی وباشقه متداوله علم لريکه ايگه بولگن آته سي قاضي ميرزا محمد اسماعيل آلدیده اوقيماققه باشله دی وتیز اره ده اون اوچ ياشیده قران کريم ني حفظ ايتدي، همده دري ، اوزبيک و عرب تيللري ني يخشي اورگه نيب و اوشبو تيللر مهارت تابیب یازیشگه باشله دی.

  قاري عظيمي ياشليکدن شعريت هنریگه قيزیقيب اون آلتي ياشیگه کيرگنده اوز شعری قریه سینی آزمایش قیله باشله دی وبو یولده شعرلري نينگ پخته ليگی سببلي سرپل فاضل لري استاد لقبيني بیردی لر...


ادامه مطلب
[ Wed 17 Aug 2011 ] [ 7:59 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

دربیان وقف غفران

هرکه درقرآن به ده موضع نماید وقف اگر

مغفـرت سـازد خـداوند جهان صد جرم را


ادامه مطلب
[ Wed 24 Aug 2011 ] [ 18:19 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]
              

ابتدا سازم بنام خـــــــــــا لق ارض و ســــما

دروجود آورد از کــــــتم عــــــدم هرشیء را


ادامه مطلب
[ Wed 24 Aug 2011 ] [ 18:15 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

قواعد القرآن منظوم

مقدمه

            درجملۀ کتب ورسایل تجوید که بزبان فارسی نگارش یافته ، یک اثر مهم ، رسالۀ  قواعد القرآن است . این رساله یک اثر مشهور ومتداول است . چارلس ستوری در فهرست خویش نسخه های متعدد آنرا ضبط نموده که درکتب خانه های مشهد ، بانکی پور، آصفیه ، داکه ، پشاور ، قازان، سانک پترز بورگ   لندن ، پاریس، پرنستون وکتب خانۀ مجلس تهران نگهداری میشود ...


ادامه مطلب
[ Wed 24 Aug 2011 ] [ 17:44 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

یاد داشت (چاپ نخست)

          مرحوم الحاج قاری محمد عظیم عظیمی جوزجانی یکی از شخصیت های علمی  ادبی و از اساتید والامقام سرپل افغانستان عزیز میباشد . دیوان استاد عظیمی به کوشش یک تن از مخلصانش محترم حفیظی جوزجانی به سال 1371 درمطبعۀ دولتی جوزجان با اغلاط فراوان چاپ ونشر شد ه بود . اما در جملۀ آثار مختلف استاد عظیمی که شامل دیوان چاپی او نیست وتا کنون در هیچ جا به چاپ نرسید ه ، یکی هم منظومۀ کوچک ( قواعد القرآن ) اوست ...


ادامه مطلب
[ Wed 24 Aug 2011 ] [ 17:21 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

شناسنامۀ اثر

نام اثر : قواعد القرآن منظوم

سرودۀ

الحاج استاد  قاری محمد عظیم  عظیمی

 

مصحح  تخنیکی : بسم الله حیدری

نوبت چاپ : طبع دوم

چاپ: مطبعۀ فرهاد - مزارشریف

ناشر : کتابخانۀ امیرعلی شیرنوایی

بنیاد اجتماعی و فرهنگی بیانی ، سرپل

شمارۀ انتشارات : ( اول ) 

شمارگان : پنجصد  جلد 

سال چاپ : 1386

 پیشگفتار

   در سال 1325 هجری خورشیدی هنگامی که پانزده ساله بودم اولین بار کلمۀ تجوید را از استاد علوم دینی خود مرحوم سید عمرخان سرپلی شنیدم که ایشان را ضرورت افتاده بود نسخه یی از رسالۀ تجوید را از پدر مرحومم ـ قاری عبدالواحد بخواهند از نبودن رساله درخانوادۀ ما اطلاع داشتم , جواب منفی برای شان داده شد , تا آن زمان 25 پاره از قرآن مجید را با تجوید خوانده ودرس گرفته بودم . رسالۀ قواعد القرآن را مرحوم استاد قاری محمد عظیم عظیمی درسال 1335 هجری قمری 1296 هجری شمسی بزبان دری منظوم کرده بودند که بعد از گذشت هشتاد سال از تألیف آن بکوشش دانشمند گرامی محمد حلیم یارقین نواسۀ شان در چهارصد نسخه با حروف شکسته و ناقص مطبعۀ ریاست اطلاعات وکلتور ولایت جوزجان به چاپ رسید. در این ده سال ، نسخه های آن سخت نایاب گردید. لازم بود تجدید چاپ شود. بنا بر آن، دست به کار شده زمینۀ چاپ جدید آن را مهیا کردم . کمپوز رساله را ارجمند عبدالخالق فرزند گرامی دانشمند قاری عبد الرحیم « عینی » رئیس فاضل ریاست محکمۀ مرافعۀ سرپل بوجه خوبی انجام داد، به ایشان اظهار تشکر و امتنان میکنم . امید است این بار رسالۀ قواعد القرآن بصورت مرغوبتر به خوانند گان و علاقه مندان عرضه شود و روح استاد عظیمی خوشنود و شاد گردد .

  کاندید اکادمیسین دکتور محمد یعقوب واحدی

[ Wed 24 Aug 2011 ] [ 17:2 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

عیدی

بـهـار  آمـد  ز سـال  نـو  نـدا  زد            ز  شادی  در  چمـن  بلبـل نـوا زد

شـل و کور و کچل شاد است اما            کل  شرمنده گوزوک را خدا زد

عیدی

نـوروز  کیـلـدی  ییر  یوزی  لاله  بیلن  تولدی          تمـام  مسـجـدلـر  نـوروز آشـی  بیلن  تـولـدی

کوتیگه تیپ  بیتیگه توف  چیغر ماشابه نی هَیده          که دَم لب ایچکن آدم اوسراغگه  مبتلا بولدی

عیدی

عیـد  نوروز آمـد و  عالـم  مُنـوّر  میشـود        زینـت روی زمیـن از  سـبـزۀ  تـر  میشـود

این غلط فکر است کس بی زر پسر مُلا کند        دانش  و  علـمِ پسـر  از  دادنِ  زر  میشـود

* * *

فرد

درین دو روزه اقامت عظیمی شاد مشو            سـفر  به  پیش  بُـوَد  اجـل  به  کمـیـن

[ Wed 24 Aug 2011 ] [ 0:1 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

                  

افقی :                                                                عمودی :

1.    جشن و طوی.                                                1. مَسکَن بزرگان.                                   

2.    نوعی از امراض، یکی از اعداد.                        2. جِسم ، در فارسی ضمیر غایب.

3.    چیزی است شیرین،  یکی از جهات.                 3. قسمی از ظرف ، آفتاب.

4.    آموخته.                                                         4. از اجزای بدن انسان ، پهلوان.

5.    کلمۀ تحسین ، روی.                                        5. نقصان یکی از حواس انسانی ، کلمۀ افسوس.

6.    دریا.                                                              6. قسمی از پرنده ها.

      یادداشت: جدول و توضیحات آن به خط قاری مرحوم درج «مجموعۀ بیاض عظیمی» می باشد.

[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 23:58 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

صَنعت مُدَوّر

         

[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 23:51 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

صنعت مربع

             

[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 23:46 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

فی صَنعتِ القلب

نازنین روی تـرا بـنـده گل و لالـه بجان                ناجو در پیش قدت مانده ز خجلت حیران

نار عشق تو بدل بسـکـه بُوَد شـعله دران                 نام اطـلاق =بسـیـنـه کنمش مَـنـقـل ازان

من یکی دلداده ات هستم فقیر بی دِرَم                 مُردم از کم التفاتیهات صَبرم شـد عَدَم

مَدّعایم دیدن روی  تـو  بـاشـد  دمبدم                مُدبِری از یأس کرده دیده ام دریای نم

[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 23:35 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

مُعَمِیات

(1) به اسم مُحَمّدی

ز  مَـحـمِـل   شــد   بـرون  آنمـاه   دیـدارش  اکنون           بکام خود ببین کز حسرتش میریخت چشمت خون

(2) امین

تند خویست زان نـه بتوانم                 آشـکارا   بسـوی  او  دیـده

از  سـر  احـتـیاط  می بینم                 جـانب  آن  نـگار  دُزدیـده

   ادامه دارد ...


ادامه مطلب
[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 23:9 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

ابیاتی در تشریف آوری

                                محمد ظاهرشاه

که به سرپل در برج حمل 1342 وقوع یافته ، جهت سرلوحه های طاقهای ظفر انشا و نصب شده :

                                                    اول :

هـزاران  شـکر  شــاه  نـوجـوان مهربـان آمــد              ســرور عـشـرت و اقـبـال  با او همعنان آمــد

ببال ای جوزجانان درحقیقت جوزجـان گشتی              که  اندر ساحه ات  شاه گرامی  میهمان آمــد

دوم:

مرحبا ! خوش آمدی ای خُسـرو با احتشام                 پای  نِــه بـر تارَک ما  کُن به چشم ما مقام

بـر رُخ مـا  اهـل سـرپُل از طفـیل مَقدمت                 باز شد دروازۀ سُور و سرور و عیش و کام

              ادامه دارد ...


ادامه مطلب
[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 22:55 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

رباعیات


 (1) منه :

یارب  سر سودا زده را شوری دِه                 وین سـینۀ  ظلمتکده را نـوری دِه

در مجمع صاف  طینتان نزدیکی                 وز صُحبتِ تیره باطنان دُوری  دهِ


(2) ایضاً منه :

هـرچـنـد گـنـاه  مـن  فـراوان   باشـد                 افـزونـتـر  از  ریـگ  بـیـابـان باشد

صـد  هـمـچـو گُـنـه  ببخشی  یـارب                 با رحمت و فضل تو چه تاوان باشد


            ادامه دارد ...


ادامه مطلب
[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 22:40 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

(103)

تاریخ فوت جناب خلیفه خدایقلی مرحوم سانچارکی


حیف آن پیر طریقت سـالکِ راهِ هُدا                 کرد ازین ویرانه  سامان رهِ مُلکِ عَدَم

سـال تاریخ  وفـات او بپرسـیدم ز دل                 «یوم پنجشنبه اخیر مـاهِ جَوزا» زد رقم


[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 22:27 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

(102)

تاریخ فوت ملا عمر بای پدر آقای محمد مراد خان بلبل

دریـغـا عُمَر بای کـز دیـده هـا                 اَجَل در ربود و به خاکش نهفت

ز روی جُمَل سـال نقلش خِرَد                 «بهشت برین باد مأواش» گفت

[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 22:26 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

(101)

تاریخ فوت مرحوم خطیب اقچه جناب

  الله قلی وافی تخلص مهاجر سمرقندی

 

حـیـف آن  وافیء  خـجـسـتـه  نهاد                 کــه بجـانش اَجَـل کُشـاد  کـمـیـن

آنکه در عِلم و فضـل و زُهد و وَرَع                 به زمانــه  نـداشـت   مِـثل  و قَـریـن

نـکـتـه سَـنـجـی کــه زادۀ طـبـعش                 بُـد گـران  قــدر تـر از دُرّ  ثَـمـیـن

دَسـت  او  در  صـنـوف عِـلم  قَـوِی                 فـکر او در فـنـون و فـضل   مَـتـیـن

نــام     الله   قـلـی   و   انـدر  شِــعـر                 گشـتـه وافـی تَـخَـلـّصش  تـعـیـیـن

عـاقبت چـون  دلش گـرفـت  ازیـن                 مِـحـنـت آبـاد رنـج  و  غـم  آیـیـن

مـرغ      روح      بـلـنـد     پـروازش                 کـرد   آهـنـگِ    اَوج      عـلـیـیـن

یـارب انـدر حَـریـم  مَـقـعـَد  صِـدق                 بـاد جـانش  مُـقـیم و صَـدرنـشـیـن

ســال فوتش  عـظـیـمـی در قـمـری                  جسـتـجـو  می نمـود  ازان  و ازیـن

هـاتـفـی  بـی  زیـاد  بـی کم  گفت:                 «جــایِ  وافی  شـود  بهشتِ  بـریـن»


«1388ق»              

[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 22:24 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

(100)

ایضاً تاریخ شهادت محمد نادر خان و جلوس محمد ظاهرشاه


خُـسـرو   عـهـد    نـادر    دَوران                 شــاهِ گـردون  جَناب کَیوان  دست

آنـکــه  بـا  ارتـفـاع    پـایـگهش                 طاق نیـلیء  چـرخ   بـاشــد  پست

وانـکــه  نیروی  صَـولت  بأسـش                 گردن  سـرکشـان  به قهر  شـکست

مـمـلـکت  را  به عدل کـرد  آبـاد                 دَرِ  ظلم  و  فَساد  و  فِـتـنـه   ببست

چـونـکــه  اندر  شهادتش  بَه سِتَم                 حـُکم حـق  رفـتـه  بُود  روز اَلست

عـاقبت   شــد  شـهـیدِ  گُلّۀ  غَـدر                 با  قـتـیـلان   راهِ   حَــق   پـیـوست

زین مُصیبت  سپهر خون  بگریست                مـاه  از  غُـصّـه چهرۀ  خود  خَست

نـالــۀ  زار  از  جهـان  بـرخـاسـت                 دُودِ  آه  از  نـهـاد   عـالـم   جَست

گـرچــه او رفت  باز شــکر  خـدا                 پسـرش   در   مـقـام   او   بنشـست

حـضـرت  شــاهـزاده  آنـکــه ورا                 به صنوفِ  کـمـال   بـاشــد   دست

عِـلم و حِـلم و شــجاعت و غیرت                 وصفِ ذاتیش از  اَبّ وجَد  هست

مِـدحـتش  بـا  چنین   بیان   نـتـوان                 به دُعـا  بِــه  بلـنـد  ســازم  دست

بـاد  از تـاج  و تـخـت  بـرخـوردار                 دایمـا  صَـیـد  مَطلبش در  شـست

داردش   حـق   به خُسـروی   باقـی                 تا که مَنصوبِ چَست باشد  چَست

بـهـر  تـأریـخ   ایـن  دو  امـر  اَهـم                 بـیـتـی از خاطر عـظـیـمـی  جَست

شــاه عـادل  برفت چـون از تخـت                 شــاهـزاده    بجـای   او   بنشـست


«1312ش»                

[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 22:21 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

(99)

تاریخ خَلع و استعفای اعلیحضرت امیر امان الله خان و هو هذا :


ز نا مساعدیء وقت شد چو مُسـتعفی                ز امر سـلطنت آن خُسرو تَرقی خواه

خِرَد بگفت به تعیین سال  اسـتعفاش                «ز تخت  شاهـی افتـاد امیر امان الله»


«1307ش»               

[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 22:19 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

(98)

تاریخ شهادت امیر حبیب الله خان با تعمیه


خُسـرو افـغـان حبیب الله خـان آنـکـو ز رای            بهـر عـمـران وطـن بس نیک رسـم و راه ماند

کرد هجده سال چون بر تختِ شــاهی  سلطنت            رو  به مُلکِ  آخـرت  آورد  تـاج  و گاه ماند

شد شهید ازتیغ ظلم و غَدر  شب در جای خواب          از  غَـم   ایـن   واقـعـه  دلـهـا   قریـن آه  ماند

چـون  بپرسـیـدم  ز دل  تاریخ  و ســال  مَقتلش           ناله  ها کرد  و بگفت: «افغانستان بی شاه ماند»

«1337ق»  

[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 22:17 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

(97)

تاریخ شهادت محمد نادرشاه با تعمیه

 

دُرّ دَوران نـادر دَوران  شــهِ  والا مکان                 خُسرو دارا  فر و سُـلطان  اسکندر نشان

پادشـاه غازیء اسـلام  پـرور آنکـه  بُود                 ذاتش استنظهار اسلام  و همه  اسلامیان

از قضـا  با گُـلّــۀ غدر خبیثی شد  شهید                 با قتیلانِ رهِ حَق گشت  واصل در جنان

چهارشـنـبـه بُـود از ماهِ رجب هم نوزده                 کاین قضای ایزدی گردید واقع ناگهان

از سـر اعــداد  تاریخش  خِرَد   بـا تعمیه                گفت: نادر خان برفت ازخطّۀ افغانستان

«1352ق»         

[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 22:15 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

(96)

در تاریخ اتمام رسالۀ التحفة العظیمیه فی قواعد التعمیه

 

شکر ایزد را  که در  اتمام   این تألیف نغز            فضل کرد این عاجز دل خسته را توفیق داد

کردم   استمداد  ها  از  صدق  اخلاص  یقین            از   روان   جامـی آن  سـر  حلقۀ  اهـل  رشـاد

تا  که  این   زیبا  رساله  خوش  به  وفق مدعا            یافت  تکمیل و  در  فرحت  به روی دل کشاد

شـایقین  زو   میتـواند  گشت  آسان   مستفید            بس که کلکم نیک حصـول تعمیه توضیح داد

تا  رسـد  عنوان  این  نامه  به  طغـرای  قـبـول            نـامـزد  کــردم   بـنـام   خســـرو    والا   نـژاد

خسرو  عرفان  پناه  راد  نادر  خان  که  هست           دولـت  و   اقـبـال  را   بـر  آستـانش   استناد

حبذا شاهی که فکرش روز و شب مصروف  هست      در   صلاح  ملک و ملت در  نظام عدل و  داد

میکنـد  دایم  به  شـهـراه  سـعـادت  رهـبـری             ملـت خـود را ز غمخـواری به جـد و هجتهاد

علم و دانش را رواج و رونق از وی شد  پدید            یافت   بازار   جهالت  در   وطن  یکسر  کساد

شکر  کز  هر  سو  در  عز و  ترقی  و   شـرف            بر   رخ   افـغـانـیـان   از   همـت   والا  کشـاد

از سهاب فیض او شد نیز یکسـر گشـت ملک            وز  بهـار   لطف  او گـردیـد  پُر گل  باغ  راد

از  ثنایش  عـاجـزم  آن   به که  دسـت   التجـا            در  دعـا  بـالا  کـنـم  بـر  درگـهِِ  رب الـعبـاد

کیـن  شـه  غازی  ما را  بـر  سـریـر  خسـروی            دار  یـارب  بـاقـی  و خُـرّم  الـی  یـوم الـتـنـاد

عمر و  اقبالش  فزون  و شوکت و جاهش بلند            خصمش آواره به صحرای مهن چون گرد باد

از   پـی  تاریخ   این  تألیـف  بی  روی  جـدل            دل  به  شمسی گفـت : منـظور  زالاثبـات  باد

1310 ش   

[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 22:14 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

(95)

تاریخ فوت مُحِبّی شفیقی میرزا عبداللطیف خان

سرمنشیء دارالشورای ملی به شمسی :


دردا کـه ســوی مُـلـکِ بقا  کرد  ارتحال                 میرزای پـاک طینت ازیـن تیره خاکدان

آن هـوشـمـنـد فـاضـل کامـل که ذاتِ او                 بُد در کمال و فضل و ادب فخر دُودمان

روشـن ضمیر  پـاک نهـاد ســتوده خـوی                 دانشـور  لبیب   خِـرَدمـنـد   نُـکـتـه  دان

گاهی کــه بـاز فـکر  بلندش گرفتی  اَوج                 بَسـتی  فـراز کـنـگـرۀ   چـرخ  آشــیـان

چـون  دیـد  نیسـت دار فـنـا مـأمـن  قـرار                 رَختِ ســفر ببست سـوی مُلکِ جاودان

روحش به صـدر خُلد برین بـاد شــادکام                 مَقرون به عفو رحمتِ خَلاقِ انس و جان

چون  ساکن ریاض جنان شـد  بجوی هم                تاریخ   فـوت  او  ز  «در روضــۀ جـنـان»

«1319ش»       

[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 22:11 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

(94)

تاریخ فوت غلام دستگیر پسر نصرالدین خان اسحاق زایی

 

داد از بـیـداد چـرخ کـجـرو کـین آفـریـن             کزجفایش نیست یکدل کو نشد داغ و حَزین

چیست این دیر کهن؟ ویرانـه  پیر درد و رنـج             صـد  حوادث بنگری بکشاده از هر سو کمین

از  فـریب  عشـوۀ  زال  جهـان  ایمـن  مـبـاش             نیش  انـدر  نـوش   دارد ، زهـر  انـدر  انگبین

زنـدگانـی چـون چـراغـی در رهِ بـاد  فناسـت             از  دمـی  خامـوش  می گردد به وقت  واپسین

هست اَجَل صیاد بیرحمی که نزد  او یکی است             پـیـر و بـرنـا و گـدا و صـاحـب  تـاج و نـگین

آه   از   تـرحـیل   بیوقت   غــلام  دســتـگـیـر             کاندر آوان  جــوانـی  شــد نهـان  زیـر  زمین

نـور چشـم  نصـرالـدیـن خـان  مـیـوۀ  باغ  پدر             نـوجـوان خـوش خِـصـال ونیکخـوی پاکدین

بُــود  بـا   انـواع   اوصـاف   کـمـال   آراســتـه             بـا تـواضُـع  بـا  دیـانت، داشـت  اخـلاق مَتین

آن  مَـلَک  خِصلت  ملایم خـو که اندر عُمر او             هـیـچـکـس از وی ندید آزار هـم چینِ جَبین

بـا جـوانـی  بُـود  قلبش  مـایل  زُهـد  و  صـلاح             بـا فقیران و خــدا جـویـان هـمـیـشـه همنشین

حـیـف صـد حیف اینچنین زیبا جــوان با کمال            از نظر هـا شــد نهـان در خاک چون دُرّ ثَمین

ســینه هـا شـــد چـاک از ترحیل بی هنـگام  او             بر فلک  شــد از  زن  و مَـرد آه و افغان زمین

بـاد  یـارب  روح  او  را  صَـدر  جَنت  جـایـگاه            مُستَـلَـذ از  نعمتِ  اَلــوان  وصـل  حُـور  عِین

سـال فوتش را  عظیمی داشت در شمسی  طلب            گفت  دل:  با  آه  بادا  منـزلـش  خُلد  بَـریـن

   «1337ش»  

[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 22:9 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

(93)

تاریخ وفات ملا محمد اکبر آخّند باسمه الاعلی

 

حیف آخند محمد اکبر نیکو نهاد از تقدیرحَق           کاخـتـیـار مُـلـک عُقبی کـرد دنـیـا را بهشـت

بُـود شـخـص عالم تقوی شِعار خُوش خـصـال           راغـب  اعـمـال  نیک و مُجتَنِب ز افعال زشـت

وقف کرده خویش را  در خدمت مردم  مُـدام           خیـر خـواهیء  خلایـق  دایما  بُـودش کُنِشـت

یافت مُهلت  مُدّت هشتـاد و یکسـال در حیات           عـاقبت  در  دفـتر  اَمـواتِ  اَجَـل نامش نوشـت

حـق  نصیب  او کـنـد دیـدار خود را  از کَـرَم           روح  او  ساکن  به صدر  جَـنّتِ  عَنبر سِـرشـت

در هلالی سال فوتش را عظیمی خواست چون           گفت: در فردوس رضـوان  مَقامش در بهشـت


     طور یادگار این تاریخ انشا و تحریر و به جناب فضایلمآب حاجی الحَرَمَین حافظ کلام ربّانی مولوی محمد اسمعیل نخل نجیب اَفضل الحُجّاج والحفاظ حضرت آخند صاحب مرحوم موصوف تقدیم شد.

[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 22:7 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]

(92)

 ایضاً در شمسی :

چون حبیب جان به جهان  چشم کشود                 دیــده  از  طلعت  او  تـنـویـر  اسـت

ســال     مـیـلاد   ز   روی     اعــداد                 چـارشـنـبـه  سِـیِ  بُـرج  شـیر  اسـت

                                                                                                           «1347ش»

وفات محمد حبیب جان یوم چهارشنبه 12 ربیع الاول 1389 مطابق 7 جوزای سنه 1348.

[ Tue 23 Aug 2011 ] [ 22:5 ] [ بولوت افغانستان ] [ ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

ما مسوولــین بنیاد اجتماعی و فــرهنگـی بیـانی و کـتابخانـۀ مـیر عـلی شـیر نـوایـی سـرپل ، از دیــر زمـان بـه فکر چـاپ مـجـدد دیـوان استاد قاری محمد عـظیم عـظیمـی بودیم ، ولی تا حال به این آرزو نرسیده ایم. این وبلاگ را به خـاطـر تـسلـی دل ، ایـجـاد کـردیـم . امـیـد مـورد استـفـادۀ دوستـان و علاقمـندان قـرار گـیرد.
بـه امـیــد روزی کـه هــمــه آرزو هــای مــا بـرآورده گـردد . آمین !
لینک دوستان
امکانات وب